Nooit zal ik de beelden vergeten. Ze staan gegrift in mijn geheugen alsof het gisteren was. De bakken met opgegraven lijken en ledematen. Ze stonden allemaal naast elkaar opgesteld toen ik samen met toenmalig premier, Guy Verhofstadt, Rwanda bezocht: schedels, afgekapte voeten en handen. De heuvels die in de hitte achter deze gruwel herrezen, zagen niet groen, maar zwart van rouwende Rwandezen. De geur was zo misselijkmakend dat we er van wegdraaiden.

De Rwanda Commissie maakte in 1997 een verslag van deze gruwelijke genocide en de dagen waarop ik als jonge medewerkster in een klein kamertje de dossiers doornam, blijven me nog elke dag bij. Pagina’s gevuld met de afschuwelijke feiten die zich in 1994 in Rwanda afspeelden. Uren, dagen, zelfs weken bracht ik er door, gravend en lezend in de stapels papierwerk. 

Vandaag is het exact 25 jaar geleden dat de genocide in Rwanda uitbrak. Die dag werd het vliegtuig van toenmalig Rwandees President Habyarimana boven de stad van Kigali neergehaald. Barricades en wegblokkeringen werden bijna onmiddellijk opgezet en de afslachting van Tutsi’s en gematigde Hutu’s ging van start. Een dag later, op 7 april, werden 10 Belgische blauwhelmen en de eerste minister Agathe Uwilingiyimana in koelen bloede vermoord. Na de terugtrekking van de Belgische paracommando’s vielen er op amper 100 dagen tijd zo’n 800.000 doden. Als gevolg van een haatcampagne van de politieke verantwoordelijken en de burgerlijke autoriteiten, alsook door opruiende berichten op de RTLM radio die de bevolking opriepen om hun buren, de “kakkerlakken”, uit te moorden, werden mensen één na één afgeslacht. 

Eind 1997 kwam de speciale Parlementaire onderzoekscommissie voor Rwanda, waar ook ik aan meewerkte, in een lijvig verslag terecht tot de conclusie dat de internationale gemeenschap, en meer specifiek de VN en de Belgische autoriteiten verantwoordelijkheid dragen voor sommige aspecten van de dramatische gebeurtenissen die zich in Rwanda na 6 april 1994 hebben afgespeeld. Zo was er sprake van onzorgvuldigheden, verkeerde inschattingen en fouten die mede bijgedragen hebben tot het drama dat zich in 1994 afspeelde.

 

 

 

En dat klopt. Er zijn fouten gemaakt en onze toenmalig premier Guy Verhofstadt pakte de situatie juist aan wanneer hij zich in 2000 excuseerde bij de Rwandese bevolking en hen om vergeving vroeg voor de medeverantwoordelijkheid van de Belgen bij de genocide.

We mogen nooit vergeten wat er zich in 1994 heeft afgespeeld, hoe België hieraan heeft bijgedragen en welke verantwoordelijkheid we dragen bij de dood van alle Rwandese en Belgische personen die het leven lieten. Het brengt hen niet terug, maar het heeft wel een grote betekenis.

De gebeurtenissen hebben de slachtoffers en hun familie voor eeuwig getekend. Niet alleen waren ze verplicht om van de ene dag op de andere afscheid te nemen van hun geliefden, er was ook niemand die de verantwoordelijkheid op zich wou nemen. Het heeft ook mij en mijn toenmalige collega’s beïnvloed, gevormd in wat we doen en waar we vandaag voor staan. 

Maar naast het feit dat de gebeurtenissen in ons geheugen gegrift staan, heeft het ook de politiek in het algemeen en het defensie -en veiligheidsbeleid in België en Europa specifiek beïnvloed en gevormd. Zo hebben we geleerd hoe het mandaat beter georganiseerd en vastgelegd kon worden, de zogenaamde rules of engagement, maar ook wat betreft het budget en munitie. We werden op een pijnlijke manier met onze neus op de feiten geduwd: 800.000 doden in nog geen 100 dagen, moeders, vaders en kinderen brutaal uitgemoord. We hebben onze eigen blauwhelmen niet kunnen redden en door de terugtrekking van onze troepen hebben we de poort opengezet naar verder bloedvergieten. Dat terwijl de gehanteerde procedures niet werkten en duidelijk aan hervorming toe waren. 

Bovendien heeft het ons ook geleerd hoe desastreus de gevolgen van haatdragende berichten en opruiende taal tegen specifieke bevolkingsgroepen kunnen zijn. Hoe het herleiden van mensen tot kakkerlakken, het ontmenselijken van broeders en zusters, tot geweld kan aanzetten en vergoelijken en zo tot een ware catastrofe kan leiden. Het verspreiden van haat via de media is iets waarover we altijd zullen moeten waken. Ook vandaag blijft dit een uitdaging waartegen we ons faliekant moeten verzetten zodat zulke misdaden nooit meer gebeuren. 

En net om al deze redenen is het een belangrijk signaal dat ook onze huidige regering uitzendt door met de families van de gestorven blauwhelmen naar Rwanda te trekken. De genocide mag dan wel 25 jaar geleden hebben plaats gevonden en tot een einde zijn gekomen, de gevolgen ervan zijn dat niet en zullen altijd blijven bestaan. Zo ook het verdriet en de vreselijke herinneringen aan die dagen. Laten we daarom samen een eerbetoon brengen aan alle slachtoffers en hun familie. Vergeten mogen we nooit.

 

 


Delen:
Boek: Appelen & Peren Het fruitkookboek “Appelen & Peren: Koken met Haspengouws goud” kan je eenvoudig aanvragen door je adres te sturen naar hilde@vautmans.eu!
Neem ook zeker eens een kijkje op onze Facebookpagina Haspengoud!

Ontvang de nieuwsbrief
Schrijf u hieronder in voor Hilde's nieuwsbrief


Tags
Europa Landbouw Crisis sociale zekerheid Defensie Defensiefonds Grens- en kustwacht klokkenluiders Arbeid Sociale fraude visserij pulsvissen VISA Veiligheid terreur europol Opinie Rwanda Genocide Identiteitskaart Schengen Grenscontroles Vredesfaciliteit kunstmest copyright auteursrechten wergwerpplastic single use plastic uurwisseling zomeruur winteruur zomertijd wintertijd Antiwitwasrichtlijn Saudi-Arabië Turkije Toetredingsonderhandelingen Grensbeheer Asiel Migratie Visuminformatiesysteem EU Speciale Vertegenwoordiger Brexit oneerlijke handelspraktijken landbouw Oneerlijke handelspraktijken terrorisme financiering Vrouwen leger vrouwen Uurwisseling Transport Emmanuel Macron ALDE LREM Liberalen Europese verkiezingen EU speciale vertegenwoordiger Klimaat Copyright Richtlijn Peren Mexico EU Peace Facility Zomeruur Winteruur Dierentransport FDI buitenlandse investeringen grensoverschrijdende betalingen Singapore Handel Partner pesticiden duurzaam grensoverschrijdende gezondheidszorg europa geïntegreerde gewasbescherming water reuse Vlaanderen Rampenfonds Brede weersverzekering Waterbeheer desinformatie fake news Varkensboeren Carry-back Reglement Fracties België Miss België Europees Parlement Tajani Gendergelijkheid Land- en tuinbouw Limburg Pesticiden glyfosaat Milcobel autonoom vervoer voedselveiligheid euro eurozone Glyfosaat Asiel- en migratie hervorming UTP Wifi4Europe Sint-Truiden Afrikaanse varkenspest Japan Vrijhandelsakkoord Europese defensie PESCO EDF militaire mobiliteit transparantie EFSA werkloosheidsuitkering DiscoverEU Erasmus Klimaatneutraliteit Genk Women's Day Handelsovereenkomst landfill mining Boerenstiel treinreizigers emissienormen vrachtwagens telecom wapenexport energie suiker Merkel toekomst ALDEcongress Macron Khashoggi Europese Raad singleuseplastic Facebook right2water budget Hongarije eurobarometer Open Vld Sint-Truiden Girl2Leader hierstartdezee SAVETHEDATE Hope and Optimism Expo FAVV Hanenzang Boeren IPA Tsjetsjenië Rusland LGBTI Mensenrechten Emissienormen UNRWA Palestina Israël Trump Europese top migratie rechtstaat Cultuur Dinky blindengeleidepaardje Eurobarometer plastic circulaire economie State of the Union VS Auteursrechten Orban Art7 Griekenland Tsipras drones autonome wapens Solidariteitskorps genderdiscriminatie dieren Selmayr Kinderen Gelinden droogte cyberveiligheid carry-back Navo NAVO reizen ETIAS verkiezing Mobiliteit Technologie Savethedate Amerika Klapsalon klimaat Brussel Lebeau Rohingya defensie Communicatie opinie Missing Children sint-truiden Calais Duinkerken Europees Parlementslid europeesparlement gender sinttruiden schepen online shoppen europees parlement Gezocht Stagiair(e) social media OpenVld missbelgië Recept Kerstkalkoen Wintergroenten Ruslandboycot Appelen en Peren Internationale Migrantendag Actualiteit GLB Fruitkookboek Koekelare Open Vld Fedasiel Sinterklaas Klimaatboom Fruit Paardenplan Glysofaat Lerarendag Debat Interview TV Mol Herdenking 11 november Rijhulpsystemen Hilde Vautmans Politieke rechten Militairen Radio Benelux Haspengoud actualiteit Eindspel Knack 20 vragen ONE ontmoeting tegen armoede Sexual Harrasment Zero Tolerance Bewaking Buitengrenzen Inreis-uitreissysteem Actauliteit Sexual Harassment Kookboek Appelen & Peren Koken met Haspengouws Goud #Haspengoud Tiense Suikerraffinaderij Mercosur suikerquota Fruitdoedagen Notme Metoo Suikerquota Kinderarmoede Groene energie Green sky Cybermisdaad Catalonië Spanje Referendum Onafhankelijkheid Voedselverspilling DepotMargo Bedrijfsbezoek Verkeersveiligheid Jeugd Kinderraad landbouwramp vorst Sorteren Sensibiliseren acutaliteit Eurofleurs Koningin Mathilde WIFI4U Toerisme Sint-Truiden by lights Wifi4EU Tentoonstelling Vokastage Fruittelers Boycot Big Jump Milieu Turkijke toetredingsonderhandelingen opschorting mensrechten private beveiligingsfirma's terreurcommissie Private bewakingsfirma's rapport grote meerderheid privébewakingsfirma's vorstschade vluchtelingencrisis wereldvluchtelingendag KNACK grondwetswijziging interview Dewitte & Donckier Pensioenen Open Vld vrouwen vluchtelingen Congo Kinderarbeid Deze Week Guy Verhofstadt debat De Zevende Dag missing children Internationale dag van de vermiste kinderen VPOL Nachtvorst ramp KMI Cavaria Homofobie voedselverspilling asielzoekers Progeria fruittelers rampenfonds Stemrecht Vrije tribune Persvrijheid Monsanto papers Toetreding Kamperen Gouden kinderschoen fruit Lanbouw Vrouwen in de landbouw vrouwenrechten VILT Europees leger Vluchtelingenkamp Brand bloesems Scholen TVL Bloesems VRT journaal Verdrag van Rome Lenteschoonmaak MEPawards Beste Europees parlementslid Brede School Gouden Kinderschoen UCLL studenten Provincie Limburg UCCL Zwerfvuil Aktualiteit Vluchtelingen asielbeleid Archief Vredesvrouwen Internationale vrouwendag archief KInderraad MIssingChildren MissingChildren aktualiteit CETA Eurelco Vrouwenbesnijdenis Afval EURELCO ELFM MIssingchildren Adopties Lostinmigration Afet Aktuaiteit media limburg Video economie video Foto's en video's OPinie Sint-Truiden Video's sint-trucden Burundi Parijs Little Cherry virus Drones GGO Methaan Greensky Enhanced Landfill Mining Abortus Privacy HBvL